Blog Hendrik-Jan van Arenthals: Bedrijfsschool

28 oktober, 2019

Overspannen: zo zou je de Zeeuwse arbeidsmarkt op dit moment best kunnen typeren. Vrijwel iedere sector schreeuwt om arbeidskrachten, liefst goed opgeleid. De behoefte aan werknemers is veel groter dan het aanbod van nieuwe studenten in opleiding. Vrijwel alles wat mogelijk is om meer mensen naar onze prachtige provincie te trekken, wordt uit de kast gehaald, al gebeurt nog niet alles even voortvarend. Werving in binnen- en buitenland, websites, mobiliseren van Zeeuwen buiten de provincie, vakanties, zorg voor huisvesting, partnerbanen en nog veel meer: de aanvalsteams komen langzaam op dreef. Dat is nodig en positief. Er wordt meestal ook goed in samengewerkt, al kan dat hier en daar nog beter. De laatste tijd is er in dit verband veel aandacht voor het fenomeen van de bedrijfsschool.

Bedrijfsscholen zijn er al lang
In de techniek zijn er voorbeelden van uitstekende samenwerkingen rondom de praktijkvoorzieningen van Scalda. In het Centrum voor Toptechniek (CTT) werken het voortgezet onderwijs en Scalda samen met Opleidingsbedrijf Installatiewerk, MForce (het metaalleerbedrijf, voorheen SMEO) en Bouwmensen Zuidwest. In Technum in Vlissingen doen het voortgezet onderwijs, Scalda en HZ dat met het metaalleerbedrijf Vakwerk. En in het Techniekhuis Goes is er samenwerking van Scalda met de Elektro- & installatietechniek, NOA (afbouw en stukadoren), Schildersvakopleiding Zuidwest en ook weer Bouwmensen Zuidwest. Je zou deze partners en hun faciliteiten gerust ‘bedrijfsscholen’ kunnen noemen. Ze hebben prima mogelijkheden om met een gezamenlijke inspanning de arbeidsmarktproblematiek aan te pakken. Grijpen die kans, zou je zeggen.

Bedrijfsscholen werken samen met het mbo
Er worden in Zeeland nieuwe ‘bedrijfsscholen’ opgericht. In die bedrijfsscholen wordt, daar waar ze opleiden tot erkende mbo-diploma’s, samengewerkt met een roc Bij Saman en op een enkel crebo (opleiding) na ook bij Hanse Staalbouw is dat Scalda, net als overigens bij Syndus, waarvan de aftrap deze week is. In feite gaat het hier om BBL-opleidingen, opleidingen in de beroepsbegeleidende leerweg, van Scalda. Dit komt niet altijd tot uitdrukking in de beeldvorming over deze opleidingen, soms tot de landelijke media toe. Bedrijven hebben er belang bij om hun BBL-trajecten als bedrijfsschool te profileren. De publiciteit zorgt er immers mede voor dat studenten het bedrijf beter weten te vinden. De beeldvorming, zowel onbedoeld als onterecht, is echter voor het mbo en de eerdergenoemde praktijkvoorzieningen niet zonder meer positief.

Een goede bedrijfsschool versterkt de regio
Het is natuurlijk prima dat bedrijven samen opleidingen die niet in Zeeland gegeven worden in- company aanbieden. Zo lang iedereen zich maar bewust is en blijft van het belang van een duurzame samenwerking met partners uit de provincie zelf. Anders wordt een toch al kwetsbaar regionaal aanbod nog verder uitgehold. Het is ook logisch dat bedrijven ‘hun’ studenten het liefst zo specifiek mogelijk opgeleid zien worden. Zo lang iedereen zich maar bewust is en blijft van het belang, voor de studenten, dat zij met hun kennis en vaardigheden ook bij andere bedrijven terecht kunnen. Daar komt nog bij dat de beroepsbegeleidende leerweg, zo blijkt keer op keer, kwetsbaar is, vooral conjunctuurgevoelig. We moeten er in Zeeland samen voor zorgen dat onze opleidingen niet alleen ‘krimp-proof’ zijn, maar ook ‘crisis-proof’.

Dat vraagt om een visie op de lange termijn, niet eenvoudig in de huidige overspannen context. We streven bij Scalda naar een zo breed mogelijke samenwerking met de bedrijven. Daarbij willen we ons onderwijs flexibiliseren en ons steeds meer richten op een partnerschap in een leven lang ontwikkelen. Dat begint bij de voorlichting in het primair onderwijs en de loopbaanoriëntatie en –begeleiding in het voortgezet onderwijs. Dat gaat verder in het ‘leren in de praktijk’ in het mbo en vervolgens in na- en bijscholing. Bedrijven en onderwijsinstellingen kunnen en moeten daarin veel voor elkaar betekenen; samenwerken, daar gaat het om. In feite is Scalda, praktisch gezien, een grote, goede bedrijfsschool die niet voor een of enkele bedrijven, maar voor heel de regio zorgt voor een goed vestigingsklimaat.