Leergang Pedagogiek

Pedagogiek, fenomenologie en de socratische gespreksmethode.

Doel van de leergang

De leergang Pedagogiek laat de deelnemers kennismaken met het pedagogisch denken, de fenomenologie en de socratische methode als gespreks- en onderzoeksmethode.

Pedagogiek gaat over het ‘waartoe’, ‘wat’ en ‘hoe’ van opvoeding en onderwijs. Het uitgangspunt van de pedagogiek is dat kinderen en jongeren ‘vatbaar voor vorming’ zijn, dat wil zeggen: de mogelijkheid in zich dragen zich te ontwikkelen. Het feit dat kinderen en jongeren ‘vatbaar’ zijn voor vorming stelt eisen aan opvoeders en leraren. Ze zullen moeten weten ‘waartoe’ ze willen opvoeden, ‘wat’ zij aan culturele objecten aan hen willen overdragen en ‘hoe’ ze dat willen doen. De pedagogiek helpt opvoeders en leraren die vragen te beantwoorden.

De pedagogiek is geen wetenschap zoals de natuurwetenschap dat is. Ze hanteert geen operationaliseerbare theorieën die ze in laboratoriumsituaties probeert te toetsen. De pedagogische inzet is anders: ze onderzoekt de ‘geleefde ervaringen’ (Van Manen) van opvoeders en leraren. De pedagogiek probeert samen met de man of vrouw in de praktijk pedagogische betekenissen van geleefde ervaringen onder woorden te brengen. De methode van het verwoorden van geleefde ervaringen is de fenomenologie. Met die methode maken de deelnemers kennis. Ook maken deelnemers van de leergang kennis met de socratische gespreksmethode. Die methode wordt gehanteerd als een opstap naar een te ontwikkelen fenomenologische pedagogiek.

Opzet van de leergang

De leergang bestaat uit tien bijeenkomsten. De eerste twee bijeenkomsten zijn aan de pedagogiek gewijd, de vier volgende bijeenkomsten aan de socratische methode, de twee daarna volgende bijeenkomsten aan de fenomenologische methode en de laatste twee bijeenkomsten zijn opnieuw aan de socratische en fenomenologische methode gewijd.

De gebruikte literatuur (vooraf zelf te bestellen en te declaren via Hr2day):

  • Manen, M. van (2014). Weten wat te doen wanneer je niet weet wat te doen. Pedagogische sensitiviteit in de omgang met kinderen. Driebergen: De Horst. Afgekort: WWTD.

Overige literatuur wordt tijdens de cursus opgegeven of aangereikt.

Doelen van de leergang

Aan het eind van de leergang is de deelnemer in staat:

  • te verwoorden wat hij of zij onder pedagogiek verstaat, welke pedagogische concepten voor hem of haar daarbij van belang zijn en hoe hij of zij deze in praktijk zou willen brengen;
  • te verwoorden uit welke stappen de socratische methode bestaat. Tevens is de deelnemer in staat deze stappen niet alleen als gespreks-, maar ook als onderzoeksmethode in praktijk brengen;
  • te verwoorden wat de fenomenologische onderzoeksmethode inhoudt en in staat de methode bij (uitgeschreven) gesprekken te hanteren.

Van de deelnemers wordt een actieve opstelling verwacht.

Data van de bijeenkomsten 19/20

De cursus loopt van september 2019 – april 2020 en elke bijeenkomst duurt van 13.00 – 16.00 uur op een Locatie Centraal in Utrecht.